Odpowiedzialność członków zarządu za niezłożenie w terminie wniosku o upadłość

Przepisy Prawa upadłościowego nakładają na osoby odpowiedzialne za prowadzenie spraw spółki obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości
w terminie 30 dni od dnia wystąpienia stanu niewypłacalności. Niedochowanie tego terminu może prowadzić do poważnych konsekwencji dla członków zarządu,
w szczególności do ich osobistej odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Odpowiedzialność ta może wynikać m.in. z art. 299 Kodeksu spółek handlowych oraz art. 116 Ordynacji podatkowej. W obu przypadkach ustawodawca przewidział jednak możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności.

Członek zarządu może uniknąć odpowiedzialności, jeżeli wykaże, iż we właściwym czasie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości albo wszczęto odpowiednie postępowanie restrukturyzacyjne. Istotne jest również wykazanie, że niezłożenie wniosku nastąpiło bez jego winy. W określonych sytuacjach znaczenie może mieć także wykazanie, że pomimo niezłożenia wniosku wierzyciel nie poniósł szkody, bądź wskazanie majątku spółki pozwalającego na zaspokojenie zobowiązania.

Samo przekroczenie 30-dniowego terminu nie powinno być zatem oceniane
w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy. Istotne znaczenie ma ustalenie, kiedy rzeczywiście powstał stan niewypłacalności, kiedy członek zarządu powinien był o nim wiedzieć oraz czy wcześniejsze złożenie wniosku rzeczywiście wpłynęłoby na sytuację wierzycieli.

W praktyce o odpowiedzialności członka zarządu często decydują nie tylko daty, lecz także dokumentacja finansowa spółki, sposób zarządzania jej majątkiem oraz możliwość wykazania braku winy lub braku szkody po stronie wierzyciela. Zatem każdą taką sprawę należy analizować indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem chronologii zdarzeń i rzeczywistej sytuacji ekonomicznej spółki.