Upadłość konsumencka do gruntownej reformy – projekt zmian już na stole
W lipcu 2025 r. Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło projekt ustawy, który w istotny sposób może przeobrazić dotychczasowe ramy prawne upadłości konsumenckiej. Proponowane zmiany zmierzają do zwiększenia efektywności postępowania, ograniczenia udziału sądu w niektórych etapach oraz uproszczenia mechanizmów wykonania planu spłaty wierzycieli.
Więcej kompetencji po stronie wierzyciela
Nowelizacja przewiduje, że to wierzyciel – a nie jak dotąd sąd – będzie odpowiedzialny za monitorowanie realizacji planu spłaty. Uzyska on szereg nowych uprawnień, w tym:
możliwość żądania ustanowienia sądowego nadzoru nad wykonaniem planu,
uprawnienie do wnioskowania o jego zmianę lub uchylenie – również w okresie do trzech miesięcy po jego zakończeniu.
Skarga kasacyjna poza zasięgiem wierzyciela
Propozycja zakłada również ograniczenie drogi odwoławczej – skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego nie będzie dostępna w sprawach dotyczących:
-zatwierdzenia lub modyfikacji planu spłaty,
-umorzenia pozostałych zobowiązań dłużnika.
Rozwiązanie to ma służyć ujednoliceniu procedur z innymi postępowaniami (np. egzekucyjnymi) oraz zmniejszeniu obciążenia Sądu Najwyższego.
Umorzenie zobowiązań – automatycznie i bez zbędnych formalności
Zakończenie wykonywania planu spłaty skutkować będzie – po upływie trzech miesięcy – automatycznym umorzeniem pozostałych zobowiązań, bez konieczności składania dodatkowych wniosków. Co istotne, projekt dopuszcza także wcześniejsze zakończenie planu – na wniosek dłużnika – w przypadku wcześniejszej spłaty.
Zniesienie obowiązku składania rocznych sprawozdań
Dotychczasowe przepisy przewidują sankcję uchylenia planu spłaty za brak rocznego sprawozdania. Projektowane zmiany eliminują ten rygorystyczny mechanizm, uznając, że wiele przypadków niewywiązywania się z obowiązku raportowania wynika z trudności technicznych lub barier formalnych, a nie złej woli dłużników.
Skrócenie okresu widoczności danych w KRZ
Zmienią się również zasady przetwarzania danych w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Informacja o przeprowadzonej upadłości będzie figurować w rejestrze nie 10, a jedynie 3 lata. Celem tej zmiany jest ułatwienie dłużnikom odbudowy zdolności kredytowej i powrotu do pełnego uczestnictwa w obrocie gospodarczym.
Co dalej?
Projekt został ujęty w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Planowany termin jego przyjęcia to III kwartał 2025 r., co może oznaczać wejście w życie przepisów jeszcze przed końcem roku. Należy jednak pamiętać, że przed ustawą wciąż długa ścieżka legislacyjna – zakres i kształt zmian może jeszcze ulec korektom.
